Rum

People: Türkī, Res

"Fi’l-vāḳiʿ fī zamāninā vilāyet-i Rūm’da cārī olan lisān-ı bü’l-ʿaceb elsine- i çārden mürekkeb bir nuṭḳ-ı pāk-meẕhebdür ki ehl-i diller tekellüminde gūyā ki sā’irinden aʿẕebdür.3 Farażā lisān-ı ʿArabī4 tekellümi farż veyā vācib Velī anuñ kimi muġlaḳ kiminde ḥālet yoḳ Kiminde Türkī edā ḳubḥı var selāset yoḳ Ne muġlaḳından olur ehl-i Rūma fetḥu’l-bāb Ne Türkī dilden oḳur ḥaẓẓ alur ūli’l-elbāb Tamām-ı her dü cihān bundadur bilā-noḳṣān Ve in eradte kemālen ʿaleyke bi’t-tefhīm1 Egerçi Türkī vü Tāzī vü Fārisī güftār Kitāblar düzilüp dizdi dürlerin ās̱ār Mücelledāt-ı tevārīḫe hīç nihāyet yoḳ Suḫan ne maʿden imiş cevherine2 ġāyet yoḳ Nüzūl idüp ṣanasın Rūḥ-ı Ḳuds-i ilhāmī Resūl-i ʿaḳle bu āyātı eyledi taʿlīm li-Münşi’ihi Ḥattā ṣaded-i ḳıṣṣada dāḫil olmayan2 berāʿat-i istihlāl ve ṣafaḥāt-ı ṣubḥ u şām ve ḫazān u bahār-ı kelimātda yaʿnī ki Şebistān-ı Ḫayāl maḳūlesi maḳālātdan bile kümeyt-i ḫāmeye irḫā-yı3 ʿinān itdüm."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 62)

People: Āl-iʿOs̱mān

"ʿArab u Rūm u Türk ü ḫayl-i5 ʿAcem Oldı maḥkūmı bunlaruñ her ān Bu mücelledde hem ḳılındı beyān Āl-i ʿOs̱mān olan şehān-ı cihān Çār cildinde oldılar rūşen Çarḫ-ı çārümde gün gibi tābān Taḥt-ı ḥükminde Yes̱rib ü Baṭḥā Ġayrılar bunlara degül aḳrān Ḥaḳ teʿālā mü’eyyed itmişdür Her biri bir şehen-şeh-i ẕī-şān Ḳopdı ol ravżadan çü ġonca-i ter Āl-i ʿOs̱mān olan sütūde-siyer li-Münşi’ihi Ġıbbu ẕālik bu daḫı rindān-ı ḫurde-dāna ʿayān ve rū-şināsān- ı nükte-şināsāna gün gibi nümāyāndur ki eyyām-ı devlet-fercām-ı Āl-i ʿOs̱mān’daki aḳvām-ı mücennese ve ervām-ı mütenevviʿa cild-i s̱ālis̱de beyān olınan ḳabā’il-i Etrāk5 ü Tatar’dan maʿnen6 ḫāric degül, bir millet-i güzīde ve ümmet-i laṭīfe-i pesendīdedür ki ẓuhūr-ı devletleri cihetinden mümtāz olduḳları gibi diyānet ü neẓāfet ü ʿaḳīdet cihetinden daḫı bāhirü’l- imtiyāz idükleri7 ẓāhirdür."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 70)

People: Ebü’l-fetḥSulṭānMeḥemmedḪānbinMurād, MaḥmūdPaşa

"Ehl-i ʿirfānı ḫoş ṭutan şāhān Oldı her yirde lāyıḳ-ı taʿrīf Vāḳıʿā iltifāt-ı şāh gerek Bir mü’ellif kitāb ide te’līf Naẓm4 Ġıbbu ẕālik yine ol ʿahd-i2 bāhirü’s-saʿd u ẓāhirü’l-cehdde salṭanat-ı memleket-i Rūm Ebü’l-fetḥ Sulṭān Meḥemmed Ḫān bin Murād Ḫān ile mersūm olup vezāreti ḫidmeti ṭarīḳ-ı ʿulemādan ḥāṣıl olmış ve sebīke-i ḫilḳati miḥekk-i tecribe vü imtiḥāna çekildükden ṣoñra sikke-i celīle-i vekāletle ʿayār-ı kāmilin bulmış maḥmidet-ḫiṣāl Maḥmūd Paşa nāmı ile muʿanven olan merd-i pür-ḫıred-i vācibü’l-iclāl cenābına fermān olınmış idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 91)

People: Resūl, Freng, Arnavud, Bosna

"Genci setr eylemeyüp ḳadrini2 ketm itmekle Bu ḫarāb olası çoḳ mülketi vīrān eyler Dehenüñ ḥoḳḳasına mühr-i sükūt ur ʿĀlī Çoḳ güher ṣaçma sözüñ az kişi iẕʿān eyler Her vilāyetde ehledür raġbet Rūm mülkinde ʿaksidür maʿlūm Nāḳıṣı kāmile ġālib çıḳarur kevkebede Cürmi ecrāma yıḳar kevkebi mīzān eyler Ḫaylī maʿyūbdur kemāl ehli Añılur ehl-i fażl olan meẕmūm Öldürür ḫalḳı felek tīġi gibi zaḥmı nihān Ne fesād itse döner ṭāliʿe bühtān eyler Arnavuddur ya Bosnadur ya Freng Her büyük başlu şūm nīteki būm Dil-perīşān1 fuḳarānuñ ṭaġıdup meclisini Getürüp bir yire şeh nāmına dīvān eyler li-Münşi’ihi El-ḳıṣṣa bāzār-ı dād u sitād ifşā-yı irtişāyla hel min mezīd2 vādīlerinden mezād3 olan manṣıbları fürū-māyelere naṣīb ve aṣḥāb-ı feżā’il-i ḫoş-nihād ibtilā-yı faḳr u fāḳa ile cāh u celāl behrelerinden nā-murād u mehcūr u ġarīb olmaġın bu faḳīr zāviye-i ḥırmānda niçe yıllar Ḫˇāb-ı ġafletdedür cemīʿ-i cihān Sen uyursın daḫı1 be-hey maḫdūm Ṭutılur gül gibi el üstinde Ḳatı bed-bū iken piyāz-ıla s̱ūm Her ḥasīb ü nesīb ü āl-i Resūl Ḫāk-i ẕilletde faḳr-ıla maʿdūm Hünerüm var diyü ögünme ṣaḳın Kendüñi ḳılma fażl-ıla meẕmūm Aḳçe pul var ise getür naẓara Yoḫsa ʿilm istemez ekābir-i Rūm Tuḫm-ı kibr olmaġın ḳara ḳullar Oldı nāfiʿ çü revġan-ı zaḳḳūm Beş on altun ṣayan murādın alur Ḳovılur ʿarż iden on iki ʿulūm Eks̱er aṣḥāb-ı ṣadr u mīr ü vezīr Nesl-i Tersādan olduġı maʿlūm Fużalādan yeg iltifāt olınur Niçeler ḥükmine olur maḥkūm Hünerüm var diyenler olmadadur Ḥarem-i iltifātdan maḥrūm Egerçi ki 5ḫ maḳāli mes̱el-i6 meşhūrdur."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 100)

People: SulṭānSüleymānḪān, şehryār-ıʿÖmer

"Bu ṭarīḳ-ıla mülk-i Rūm maʿmūr u ābādān ve ḥüsn-i raġbet-i7 selāṭīn ile reşk-i Aʿcām u ʿArabān olup tā merḥūm Sulṭān Süleymān Ḫān ʿaleyhi’r-raḥmetü ve’l-ġufrān zamān-ı salṭanatında ki sene sittīn ve tisʿa mi’e tārīḫine gelince vilāyet-i Rūm ḥudūdındaki ḳaṣabāt-ı bāhirü’l-ʿumrān ḥased-kerde-i eḳālīm ü büldān olup her ḥālleri muntaẓam iken ol es̱nālardaki mekr-i zenān ve iġrā-yı dāmād-ı telbīs-nişān ol şehryār-ı ʿÖmer- ḫaṣleti oġlı ḳatlinde muḫtār eyledi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 106)

People: SulṭānSüleymānḪān, şehryār-ıʿÖmer

"Bu ṭarīḳ-ıla mülk-i Rūm maʿmūr u ābādān ve ḥüsn-i raġbet-i7 selāṭīn ile reşk-i Aʿcām u ʿArabān olup tā merḥūm Sulṭān Süleymān Ḫān ʿaleyhi’r-raḥmetü ve’l-ġufrān zamān-ı salṭanatında ki sene sittīn ve tisʿa mi’e tārīḫine gelince vilāyet-i Rūm ḥudūdındaki ḳaṣabāt-ı bāhirü’l-ʿumrān ḥased-kerde-i eḳālīm ü büldān olup her ḥālleri muntaẓam iken ol es̱nālardaki mekr-i zenān ve iġrā-yı dāmād-ı telbīs-nişān ol şehryār-ı ʿÖmer- ḫaṣleti oġlı ḳatlinde muḫtār eyledi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 106)

People: Sulṭān, Muṣṭafā

"Yaʿnī ferzend-i ercümendi Sulṭān Ḥüsn-i maʿnāya sebīl olduġı-çün ḥüsn-i ṣuver6 Hüner aṣḥābı ile buḳʿası Rūmuñ ṭoldı Ṭoġdı gerçekleri hem Rūm ili gerçeklerinüñ Her ṭoġan ṣayd u şikār alıcı şeh-bāz oldı Lebi ġonce ruḫı gül serv-i sehīler ḳopdı Gülşen-i Rūm güzellendi ṭarāvet buldı li-Münşi’ihi Muṣṭafā gibi vāris̱-i taḫt u ṭāḳ1 ve lāyıḳ-ı salṭanat-ı āfāḳ, bāhirü’l-istiḥḳāḳ-ı ʿale’l-ıṭlāḳ olan şeh-zādeyi ortadan götürdi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 106)

People: SulṭānʿAlā’u’d-dīn-iSelçuḳī

"Andan evvel bilād-ı Rūm küffār-ı ḫāk-sār-ı mey-şūm taṣarruflarında ḳalup6 ḳulūb-ı bed-kīşān gibi tārīk u şūm olduġı ve kār-fermā-yı mülk-i Yūnān olan Sulṭān ʿAlā’u’d-dīn-i Selçuḳī zamānına gelince vāḳiʿ olan müstaʿiddān-ı Rūmiyān nedretle nümāyān ve ṭaleb-i ʿilm-i şerīf iden ṭalebesi vilāyet-i ʿAcem memālikine revān ve andaki fużalādan taḥṣīl-i kemālāt u ʿirfān idenler cüz’-i maʿdūd gibi müşārü’n- ileyh bi’l-benān olduḳları ʿilm-i tevārīḫ tetebbuʿ idenlere bāhirdür."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 110)

People: MevlānāSeyyidŞerīf-iCürcānī

"Nitekim fāżıl-ı kemālāt-ı ʿirfānī Mevlānā Seyyid Şerīf-i Cürcānī baḥr-i ġurbetde sibāḥat, yaʿnī dārü’l-mülk-i Rūm’da seyāḥat idüp ʿulemāsınuñ aḥvāline ıṭṭılāʿ ḥāṣıl ḳılduḳda bu maḳūle bir ḳıṭʿa dimişlerdür."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 110)

People: SulṭānMeḥemmed

"Egerçi ki İstanbul fātiḥi nerre-şīr-i maġāzī 2 merhūm Sulṭān Meḥemmed Ḫān-ı 3 ġāzī zümre-i fużalāya raġbet ve diyār-ı ʿArab u ʿAcem’den gelen mevālīye her cihetle riʿāyet idüp heşt bihişt-i dünyā mes̱ābesindeki medāris-i S̱emān-ı bī-hemtā īcād u inşā itmekle memleket-i Rūm daḫı menbaʿ-ı ḥikem ü ʿulūm 4 olup nev-hevesān-ı ṭarīḳ şedā’id-i müsāferetden ḫalāṣ olmışlar idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 111)

People: SulṭānSelīm, SulṭānBāyezīdḪā, ıṣr

"Veled-i reşīdi Sulṭān Bāyezīd Ḫān, keẕālik Mıṣr fātiḥi Sulṭān Selīm Ḫān cedd-i mācidinüñ şīve-i mülūkānesine raġbet-künān Ḥaleb ü Mıṣr u Şām5 fütūḥātı ile kām-rān olduḳda ol emākin-i ḳadīmede bulduġı ʿulemā vü fużalā vü şuʿarā vü ḥükemā eṣnāfını ḫāṭır-sāzlikle mülk-i Rūm’a getürmiş idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 111)

People: MevlānāMeḥemmedʿAbdü’l-Laṭīf, Firişteoġlı

"Velākin ʿulemā-yı Rūm’dan mü’ellif-i melekī-ḫaṣlet ve muṣannif-i kerrūbī-leṭāfet, şāriḥ-i lāzımu’t-taʿrīf Mevlānā Meḥemmed ʿAbdü’l-Laṭīf ki Firişteoġlı dimekle mükennā ve Meşārıḳ u Menār-ı İbn Melek’leri anlaruñ envār-ı ās̱ār-ı ṭabīʿatlerine delālet ider, ḳamer-i aḳmār ve şems-i münīr-i tābdār idükleri rūz-ı rūşen gibi hüveydādur."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 129)

People: Am

"Ammā cenūbīsi imtidād ile bilād-ı Rūm’ı geçüp Baḥr-i Endülüs’le iki- sinüñ ortasında güẕer idüp ol sevāḥilden Endülüs memālikine dāḫil olur."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 183)

People: Frengistān

"Andan ṣoñra şarḳan ve cenūben mümted olup Baʿdehu Baḥr-i 2 Rūm imtidād bulup maġrib cihetinden cenūbla Frengistān sevāḥilini ṣıyırdup bilād-ı Mora’ya uġrar ki Ḳosṭanṭıniyye’nüñ ġarbīsinde vāḳiʿdür."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 199)

People: Müslimīn

"Deryānuñ bir sāḥilinde Müslimīn ve muḳābilinde kāfirīn temekkün idüp Mıṣr’la Rūm arasındaki ıżṭırāb-ı küllī muḳarrer idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 200)

People: SulṭānSüleymā

"Baʿde zamānin yine sene s̱elās̱īn ve tisʿa mi’e tārīḫinde mālik-i mülk-i Rūm, Sulṭān Süleymān-ı merḥūm fetḥ eyledi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 275)

People: ʿUbādebinṢāmit, Ḥażret-iEbūBekr-iṢıddīḳ

"ʿUbāde bin Ṣāmit’den mervīdür ki Ḥażret-i Ebū Bekr-i Ṣıddīḳ raḍıya’llāhu ʿanhu kendüyi risāletle ḳayṣer-i Rūm’a gönderdükde bilād-ı Rūm’a dāḫil bir cebel-i aḥmere vāṣıl olmışlar ki “Aṣḥāb-ı Kehf bu ṭaġuñ ġārındadur.” diyü işitmişler."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 296)

People: ʿUbādebinṢāmit, Ḥażret-iEbūBekr-iṢıddīḳ

"ʿUbāde bin Ṣāmit’den mervīdür ki Ḥażret-i Ebū Bekr-i Ṣıddīḳ raḍıya’llāhu ʿanhu kendüyi risāletle ḳayṣer-i Rūm’a gönderdükde bilād-ı Rūm’a dāḫil bir cebel-i aḥmere vāṣıl olmışlar ki “Aṣḥāb-ı Kehf bu ṭaġuñ ġārındadur.” diyü işitmişler."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 296)

People: ṬahmāsbŞāhbinİsmaʿīl

"Baʿdehu Ṭahmāsb Şāh bin İsmaʿīl, Rūm ser- ḥaddine ḳarīb olmaġla terk idüp Ḳazvīn’i maḳarr idinmiş idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 354)

People: Ammā, lik, Ṣavmā

"Ammā melik-i Rūm zamānında ismi Ṣavmā idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 354)

People: YezīdbinMuʿāviye

"Vaḳtā ki Yezīd bin Muʿāviye öldi, mülūk-i Rūm’uñ nehb ü ġāretine taḥam- mül idemeyüp Marʿaş’daki leşker ṭaġıldı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 355)

People: SulṭānʿAżudu’d-dev, İbnAlparslan

"2 Iḳlīm-i rābiʿdeki memālikden Sivas ve Ḳonya ve Ḳayṣeriyye ve Āzerbaycān3 ve Aḳşehr4 ki Rūm vilāyeti ʿadd olınmışdur, sene s̱elās̱e ve tisʿīn5 ve erbaʿa mi’e tārīḫinde Sulṭān ʿAżudu’d-devle İbn Alparslan zamānına6 gelince Ḳosṭanṭīn żabṭında idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 362)

People: Hārūnu’r-reşīd

"Hārūnu’r-reşīd’üñ zamān-ı ḫilāfetinde ḳayṣer-i Rūm Yehūdā’ya ḫışm eyledi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 402)

People: Müslimān

"Niçe biñ Müslimān’ı telef eyleyüp ʿumūmen Rūm illerinüñ niẓām u rāḥatı bozuldı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 406)

People: marḳos

"İkinci Demarḳos’dur3 ki Rūmiyye ile bilād-ı Rūm’da kitābet ḳılmışdur."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 410)

People: SulṭānSüleymānḪānbinSelīm

"Ammā ḫarāc-ı mülk-i Rūm sene sebʿīn ve tis’a mi’e tārīḫinde ki Sulṭān Süleymān Ḫān bin Selīm Ḫān1 pādişāh-ı cihān-sitān idi, memālik-i rūy-i zemīnden Ḥaremeyn-i Şerīfeyn ve Mıṣr ve Şām ve Ḥaleb, ḫuṣūṣā Ḥabeşe ve Yemen ve Diyār-ı Bekr ve Mevṣil ve Baṣra ve Laḥsā ve ʿIrāḳ-ı ʿArab maʿa ẕālik mülk-i Rūm ve ser-ḥadd-i Engürüs’e dek Rūmilleri nāmın- daki merzbūm ve Ṭrablūs-Ġarb ve Cezā’ir nāmındaki sevāḥil-i ʿimāret- rüsūm taḥt-ı taṣarruflarında iken irsāliyye-i Mıṣr’dan māʿadā vilāyet-i mezbūreden ḥāṣıl olan emvāl-i bī-intihā seneden seneye beş biñ yükle hü- veydā idi ki dört biñ yüki maṣārife ṣarf olınup biñ yük fażlası sāl-be-sāl biñ yük ḥisābında peydā idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 423)

People: SulṭānSüleymānḪānbinSelīm

"Ammā ḫarāc-ı mülk-i Rūm sene sebʿīn ve tis’a mi’e tārīḫinde ki Sulṭān Süleymān Ḫān bin Selīm Ḫān1 pādişāh-ı cihān-sitān idi, memālik-i rūy-i zemīnden Ḥaremeyn-i Şerīfeyn ve Mıṣr ve Şām ve Ḥaleb, ḫuṣūṣā Ḥabeşe ve Yemen ve Diyār-ı Bekr ve Mevṣil ve Baṣra ve Laḥsā ve ʿIrāḳ-ı ʿArab maʿa ẕālik mülk-i Rūm ve ser-ḥadd-i Engürüs’e dek Rūmilleri nāmın- daki merzbūm ve Ṭrablūs-Ġarb ve Cezā’ir nāmındaki sevāḥil-i ʿimāret- rüsūm taḥt-ı taṣarruflarında iken irsāliyye-i Mıṣr’dan māʿadā vilāyet-i mezbūreden ḥāṣıl olan emvāl-i bī-intihā seneden seneye beş biñ yükle hü- veydā idi ki dört biñ yüki maṣārife ṣarf olınup biñ yük fażlası sāl-be-sāl biñ yük ḥisābında peydā idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 423)

People: ʿAmrİbnʿĀṣ, Heraḳl

"Ve bundan ṣoñra mülk-i Mıṣr ḳayāṣıra naḳl olındı ki Ḳlūbaṭra fev- tinden fetḥ-i ehl-i İslām, yaʿnī ki ʿAmr İbn ʿĀṣ, Mıṣr’a ḥākim olduġı zamāna Baʿdehu Heraḳl ki pāy-taḫt-ı Rūm’a pādişāh oldı, ḥüsn-i tedbīre mālik, ʿālem-gīrlik ṭarīḳına sālik, yaʿnī ki fütūḥāt-ı külliyyeye mütehālik, ḥākim-i nāmdār idügi taʿayyün buldı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 660)

People: SulṭānSelīmḪānbinBāyezīd

"Aña binā’en bir sāḥilinde daḫı ḥikāyāt-ı Çīn ü Māçīn ve ʿacā’ibāt-ı Ḫıṭāy u Ḫoten-zemīn ṣadef-i devātdan ġavvāṣ-ı ḫāme ile anı iḫrāc olınmış ve kes̱ret-i telāṭum u ḫīz-ābdan ol yemm-i jerfüñ kenārında bulınmış dürer-i şāhvār ve ġurer-i muʿteber-i girān-miḳdār- dur.4 Baʿde zamānin bir kāmil-i nükte-dān ki pāy-taḫt-ı Rūm’a geldi, Mıṣr-ı Ḳāhire fātiḥi Sulṭān Selīm Ḫān bin Bāyezīd Ḫān ol zamānda pādişāh-ı ʿāle- miyān ve şāhenşāh-ı Rūmiyān ve mültefit-i erbāb-ı ʿirfān olmaġın ol risāleyi cenāb-ı müsteṭāblarına itḥāf eyledi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 663)

People: leşker-iİslām

"Ve ol tārīḫde leşker-i İslām henüz Rūm’a müstevlī olmamışdur."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 806)

People: Sebbūriye, āyiyūs

"Vaḳtā ki mezbūrdan Ġāyiyūs’a şikāyet olındı, bu kerre Sebbūriye nām şaḫṣı Fīleḳūs’a musallaṭ idüp bir ṣanemi Yehūd’uñ mesācid ü maʿābidleri miḥrāblarına ḳomasını ve ehl-i Rūm ʿibādet itdügi Rādūs nam ṣanem-i kebīri Beyt-i Maḳdis’e vażʿ itmegi ıṣmarladı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 813)

People: Ḳayṣer, Diyūḳliṭyānūs, Ḳāryūs

"Vaḳtā ki Ḳāryūs Ḳayṣer evlādı ile bir cengde helāk olup memleket-i Rūm u Yūnān duḫterine intiḳāl eyledi, ol daḫı zevci olan Diyūḳliṭyānūs cenābını tevkīl idüp mesned-i ḳayāṣıra anda ḳarār itdi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 825)

People: melik-i

"İttifāḳan cāsūslar lisānından böyle ḫaber aldı ki “Şābūr, melik-i Rūm’uñ vefātını işidüp bi’z-ẕāt tüccār libāsına girüp muʿasker-i Rūm’a duḫūl idecekdür.” Valinṭūnyūs: Egerçi ki bunuñ zamānında recefāt u zelzelelere nihāyet olmadı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 827)

People: ʿArab

"Ve tārīḫ-i cülūsinüñ üçinci senesinde ʿArab ḳavmi melik-i Rūm’a ġazā idüp fürsān-ı Fürs ile şücʿān-ı Rūm u ʿArabān miyānında vāfir cengler ve cidāller oldı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 829)

People: ʿArab

"Ve tārīḫ-i cülūsinüñ üçinci senesinde ʿArab ḳavmi melik-i Rūm’a ġazā idüp fürsān-ı Fürs ile şücʿān-ı Rūm u ʿArabān miyānında vāfir cengler ve cidāller oldı."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 829)

People: RūmbinEsvedbinSām, ʿAyṣbinİsḥāḳ

"Ol daḫı o gūne fiʿl-i münkeri irtikāb itdükden ṣoñra taʿallüm-i siḥr ḳıṣṣası taḥḳīḳa yitmiş Pes1 ḳabā’il-i Rūm ki beyān olınduġı Rūm bin Esved bin Sām evlādıdur, baʿde-zamānin ki ʿAyṣ bin İsḥāḳ ebnāsı anlara ġālib oldı, bu kerre Rūm ile anlar mülaḳḳab u mevsūm olup memleketleri ḥükemā-yı Yūnāniyyūn taṣarrufından gitdi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 851)

People: RūmbinEsvedbinSām, ʿAyṣbinİsḥāḳ

"Ol daḫı o gūne fiʿl-i münkeri irtikāb itdükden ṣoñra taʿallüm-i siḥr ḳıṣṣası taḥḳīḳa yitmiş Pes1 ḳabā’il-i Rūm ki beyān olınduġı Rūm bin Esved bin Sām evlādıdur, baʿde-zamānin ki ʿAyṣ bin İsḥāḳ ebnāsı anlara ġālib oldı, bu kerre Rūm ile anlar mülaḳḳab u mevsūm olup memleketleri ḥükemā-yı Yūnāniyyūn taṣarrufından gitdi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 851)

People: ʿAyṣ

"Sā’ir aḥvāl ve ʿAyṣ’uñ diyār-ı Rūm’a riḥlet eyledügi ḥāl, ātiyede mesṭūr olacaḳdur."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 1029)

People: Ḥażret-iİsmaʿīl, ʿAyṣ

"Birāderleri ʿAyṣ,1 Ḥażret-i İsmaʿīl’üñ Nesīme2 nām duḫterini ḫalīle idinüp anuñ raḥm-i pākinden beş ferzend-i ercümendi vücūda geldi ki anlardan birinüñ nāmı Rūm3 ve ṣufret-i vechle beyne’l-iḫvān maʿlūm idi."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 1036)

People: İblīs, Ḥavāriyyūn, İblīs-ilaʿīn, ʿĪsā

"Baʿde ẕālik Rūm vilāyetinde pādişāh olan kimesne bu ḳıṣṣaları işidüp, ʿasker çeküp, Beytü’l-maḳdis’e gelüp, Cehūdlaruñ eks̱erini ḳılıcdan geçürüp ve Ḥavāriyyūn’ı ellerinden alup, evvelā kendüsi tevābiʿi ile ʿĪsā’ya īmān getürüp, baʿdehu ʿĪsā ʿaleyhi’s-selāmuñ vaṣiyyeti üzere Ḥavāriyyūn’ı taʿyīn olınan yirlere gönderüp, gün günden ʿĪsā şerīʿati ḳuvvet bulup, Tevrāt aḥkāmınuñ mensūḫ idügi gün gibi ʿayān olduḳda İblīs ʿaleyhi’l-laʿne ḳahrından bir pīr şekline girüp ve yanınca iki dīv uydurup, Benī İsrā’īl’e gelüp, ṣūret-i muʿāmele ile birbirleriyle baḥs̱e başlayup, evvelā İblīs-i laʿīn “Atasuz oġlan olmaz."

(Gelibolulu Mustafa Âlî, 2020, p. 1178)

Search Map

Marker Style

Work Reference (APA)

Instructions